नैनिताल पर्यटन: नयनादेवी ते मॉल रोड, एका दिवसाची सफर.

 नैनिताल हे उत्तराखंडमधील कुमाऊं भागात वसलेले एक लोकप्रिय थंड हवेचे ठिकाण (Hill Station) आहे, जे सुमारे २०८४ मीटर उंचीवर स्थित आहे. याला 'सरोवरांचे शहर' म्हटले जाते, कारण येथे सुंदर नैनी तलाव आहे. ब्रिटिश काळात विकसित झालेले हे शहर निसर्गसौंदर्य, बोटिंग आणि नैना देवी मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे. 

नैनितालची प्रमुख वैशिष्ट्ये:

• नैनी तलाव: शहराच्या मध्यभागी असलेला हा तलाव बोटिंगसाठी प्रसिद्ध आहे.
• नैना देवी मंदिर: तलावाच्या काठावर स्थित हे एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ आहे.
• मॉल रोड: खरेदी आणि फिरण्यासाठी प्रसिद्ध असलेला रस्ता जो तलावाला समांतर आहे.
• स्नो व्ह्यू पॉईंट: हिमालयातील बर्फाच्छादित शिखरे पाहण्यासाठी एक उत्तम जागा.
इतर पर्यटन स्थळे: टिफिन टॉप, नैना पीक, इको केव्ह गार्डन, आणि नैनिताल प्राणीसंग्रहालय (High Altitude Zoo).
उत्तम वेळ: मार्च ते जून (उन्हाळा) आणि ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी (हिवाळा - बर्फवृष्टीसाठी).

कसे जायचे?
नैनितालजवळचे रेल्वे स्टेशन काठगोदाम आहे, जे साधारण ३५ किमी अंतरावर आहे. काठगोदामवरून टॅक्सी किंवा बसने नैनितालला सहज जाता येते. 

जवळपासची पर्यटन ठिकाणे:
नैनितालच्या जवळच भवाली, भीमताल, राणीखेत आणि अल्मोडा ही सुंदर ठिकाणे आहेत. 

नैनिताल # 1 मध्ये भेट देण्याची सुंदर ठिकाणे : नैनिताल तलाव

 नैनी किंवा नैनिताल हे नैनितालच्या मध्यभागी एक नैसर्गिक ताजे तलाव आहे. हे चंद्रकोर (डोळ्याच्या) आकाराचे तलाव कुमाऊं क्षेत्रातील सर्वात प्रसिद्ध तलावांपैकी एक आहे. नौकाविहार, सहल आणि संध्याकाळ चालण्यासाठी हे एक आदर्श ठिकाण आहे. नैनिताल तलाव हे सात वेगवेगळ्या शिखरांनी वेढलेले एक विलोभनीय ठिकाण आहे. हे सरोवर दोन वेगवेगळ्या विभागांमध्ये विभागले गेले आहे, उत्तरेकडील भागाला मल्लीताल आणि दक्षिणेकडील भागाला तल्लीताल म्हणतात. उंच पर्वत, विशेषत: पर्वतांवरील सुंदर सूर्यास्तांचा आनंद घेण्यासाठी बोट राईड करा. तलाव सकाळी 6:00 ते संध्याकाळी 6:00 पर्यंत खुला असतो नैनी तलाव नैनितालच्या तल्लीताल बस स्टँडपासून फक्त 1 किमी अंतरावर आहे. काठगोदाम रेल्वे स्थानकापासून ते २५ किलोमीटर अंतरावर आहे.

सर्वोत्तम नैनिताल पर्यटन ठिकाणे #2: टिफिन टॉप

  नैनिताल तलाव जिल्ह्याच्या 360-अंश दृश्यासह, अयारपट्टा हिल टिफिन टॉप, ज्याला डोरोथी सीट देखील म्हणतात, समुद्रसपाटीपासून 2292 मीटर उंचीवर आहे आणि नैनितालमध्ये एक पर्यटन स्थळ आहे. कुमाऊँ टेकड्या या स्थानाला वेढतात आणि तिची शांतता वाढवतात. सुंदर टिफिन टॉप चेर, ओक आणि देवदाराने वेढलेले आहे. टिफिन टॉप हाईक सर्व साहसप्रेमींसाठी आवश्यक आहे. मुख्य शहरापासून सुमारे 4 किमी अंतरावर, तुम्ही एकतर पायीच या ठिकाणी पोहोचू शकता किंवा पोनी भाड्याने घेऊ शकता. जर तुम्ही रस्त्याने प्रवास करत असाल, तर सर्वात जवळचे बसस्थानक तल्लीताल बसस्थानक आहे. टिफिन टॉपपासून नैनिताल ६ किमी अंतरावर आहे. हे देखील पहा: डेहराडूनमध्ये भेट देण्यासाठी 15 ठिकाणे आणि करण्यासारख्या गोष्टी 

नैनिताल #3 मधील पर्यटन स्थळांना भेट दिली पाहिजे: पंगोट आणि किलबरी पक्षी अभयारण्य

  पंगोट आणि किलबरी अभयारण्य नैनितालच्या राखीव जंगलात वसलेले आहे, जे नैनिताल राखीव जंगलातील इतर प्रजातींव्यतिरिक्त ओक, पाइन आणि रोडोडेंड्रॉनने झाकलेले आहे. या पक्षी अभयारण्यात विविध प्रकारचे पक्षी आणि सस्तन प्राणी आहेत. 580 प्रजातींपैकी सर्वात जास्त दिसणारे पक्षी म्हणजे लॅमर्जियर, हिमालयन ग्रिफॉन, ब्लू-पिंग्ड मिन्ला, स्पॉटेड आणि स्लेटी-बॅक्ड फोर्कटेल, व्हाईट-थ्रोटेड लाफिंग थ्रश, रुफस-बेलीड वुडपेकर, ब्राऊन वुड वूड, लिटल पाईड हिमालयनबुल, फ्लायकॅचर. , अल्ताई एक्सेंटर, चेस्टनट-बेलीड नथॅच, ग्रीन-बॅक्ड टिट आणि डॉलरबर्ड. पंगोट आणि किलबरी पक्षी अभयारण्य हे बिबट्या, हिमालयीन पाम सिव्हेट, पिवळ्या-गळ्याचे हिमालयन मार्टेन, घोरल, बार्किंग डीअर आणि सांबर यांसारख्या विविध सस्तन प्राण्यांचे घर आहे. नैनिताल शहरापासून पंगोट अंदाजे 14 किमी अंतरावर आहे आणि पर्यटक बस किंवा कारने जाऊ शकतात. हे रस्त्याने चांगले जोडलेले आहे. पासून नैनिताल रेल्वे स्टेशन 40 किमी अंतरावर आहे. 

नैंटल पर्यटन ठिकाणे #4: नैना शिखर

  नैना पीक हे नैनितालमधील सर्वात उंच टेकडी आणि सर्वात सुंदर ठिकाणांपैकी एक आहे. १९६२ च्या भारत-चीन युद्धानंतर शिखराचे नामकरण चायना पीकवरून नैना पीक असे करण्यात आले. उंच उंची आणि हिरव्यागार जंगल मार्गामुळे नैना शिखर हे ट्रेकिंगसाठी आवडते ठिकाण आहे. पोनी किंवा घोड्यावर स्वार होऊनही तुम्ही शिखरावर पोहोचू शकता. उतारावरील ट्रेक तुम्हाला अप्रतिम शहर आणि नैनी तलावासह निसर्गाचे दोलायमान दृश्य देते. समुद्रसपाटीपासून 2611 मीटर उंचीवर, हे शिखर नैना शिखराच्या रस्त्यापासून सुमारे 6 किमी अंतरावर आहे आणि रोडोडेंड्रॉन, देवदार आणि सायप्रसच्या आनंददायी जंगलाकडे नेत आहे. नैना शिखर आजूबाजूच्या लँडस्केपची आकर्षक दृश्ये देते. तुम्हाला 360-डिग्री व्ह्यू मिळेल बर्फाच्छादित हिमालयाची शिखरे. नैना शिखर मॉल रोड नैनितालच्या मल्लीताल भागापासून सुमारे 10 किमी अंतरावर आणि तल्लीताल बस स्टँड नैनितालपासून सुमारे 17 किमी अंतरावर आहे . हे देखील पहा: शीर्ष ऊटी पर्यटन प्रेक्षणीय ठिकाणे 

प्रसिद्ध पर्यटन स्थळे

• नैनिताल तलाव
• नैनी शिखर
• मॉल रस्ता
• टिफिन टॉप
• सातताल
• स्नोव्ह्यू पॉईंट
• नैना देवी मंदिर
• केव्ह गार्डन
• हनुमानगढी
• जी.बी.पंत प्राणिसंग्रहालय   

  इतिहास

ब्रिटिश राजवटीच्या काळात नैनिताल एक गिरीस्थान म्हणून उदयास आले. इथे इमारती बांधल्या जाऊ लागल्या. मैदानी प्रदेशातील उन्हाळ्यापासून सुटका करून घेण्यासाठी ब्रिटिश सैनिक, अधिकारी इथे वास्तव्य करत. नंतर ही संयुक्त प्रांताच्या गव्हर्नरची राजधानी बनली.

हवामान

नैनितालमधील हवामान वर्षभर सुखद आणि थंड असते. जुलैमध्ये येथे वर्षातील सर्वांत जास्त तापमान म्हणजे १६.४ अंश सेल्शियस ते २३.५ सेल्शियसच्या दरम्यान असते. सर्वांत कमी तापमान जानेवारी महिन्यात १.७ अंश सेल्शियस ते १०.७ अंश सेल्शियस असते.

लोकसंख्या

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४१,३७७ आहे. यात ५२.३% पुरुष आणि ४७.७% स्त्रिया आहेत.साक्षरतेचे प्रमाण ९२.९३% आहे. गावातील बहुसंख्य लोक कुमाऊ आहेत.